ၾကာသပေတး, 21 ဇူလိုင္ 2011
ျမန္မာ အာဆီယံဥကၠ႒ တာ၀န္ယူဖို႔ အခ်ိန္မတန္ေသး၊ NLD ႐ႈျမင္
By ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္
အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံ ဘာလီကၽြန္းမွာ ဇူလုိင္လ ၁၉ ရက္ေန႔ကေန ၂၃ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပေနတဲ့ ၄၄ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းကေန ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီမုိကေရစီေရး ထြန္းကားလာေစမယ့္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြ ထြက္ေပၚလာဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္မထားဘူးလုိ႔ NLD အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္မေပးေသးတဲ့အျပင္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကုိ အခုထိ မယ္မယ္ရရ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ေသးတဲ့အတြက္ အခုအတုိင္း ဆက္သြားေနရင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံက တာ၀န္ယူဖို႔ကိစၥ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူးလို႔လည္း ဆုိပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။
အာဆီယံ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေတြရဲ႕ ၄၄ ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေ၀းကုိ ဗုဒၶဟူးေန႔က အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ ဘာလီကၽြန္းမွာ စတင္ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ ဒီအစည္းအေ၀းနဲ႔အတူ ဒီႏွစ္ကုန္မွာ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံနဲ႔ အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီး အစည္းအေ၀းေတြဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အာဆီယံ အသုိက္အ၀န္းအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ ထြန္းကားေစမယ့္ ပန္းတုိင္ေရာက္ေရးအတြက္ အေရးပါေၾကာင္း ဖြင့္ပြဲ အခမ္းအနားမွာ အလွည့္က် သဘာပတိျဖစ္တဲ့ အင္ဒုိနီးရွား သမၼတ ဆူဆီလို ဘမ္ဘန္း ယူဒုိယုိႏုိ (Susilo Bambang Yudhoyono) က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အခုထိ ရွိေနၿပီး ထဲထဲ၀င္၀င္ ကူညီ ေျဖရွင္းေပးတာမ်ဳိး မရွိေသးဘဲ အာဆီယံအဖြဲ႕ဟာ သူ႔အဖြဲ႕၀င္ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္းေရး ကိစၥကုိ ၀င္မစြက္ေရး မူ၀ါဒကုိပဲ ဆက္လက္ ဆုပ္ကုိင္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ထုိင္းလုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးမွာ အစုိးရသစ္ တက္လာခဲ့ေပမဲ့ တျခား အာဆီယံႏုိင္ငံေတြလိုပဲ စီးပြားေရးကုိပဲ ဦးစားေပးမယ့္သေဘာ ရွိတာေတြေၾကာင့္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကေတာ့ ဒီအစည္းအေ၀းႀကီးကေန ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီေရးအတြက္ တစုံတရာ အက်ဳိးအျမတ္ ထြက္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္မထားဘူးလို႔ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဒု-ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက ေျပာပါတယ္။
“အာဆီယံ အေနနဲ႔ကေတာ့ အဖ်ား႐ွဴးသြားတာ မ်ားတယ္ဗ်။ အဲဒါကေတာ့ အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေတြ႕တဲ့ အေတြ႕အႀကဳံကေတာ့ ဒီအတုိင္းပဲ။ က်ေနာ္တို႔ကလည္း အာဆီယံနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ဒီလုိပဲ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိေတာ့ သိပ္ေတာ့ မွန္းဆထားတဲ့သေဘာ မရွိပါဘူး။ ျဖစ္႐ုိးျဖစ္စဥ္၊ ေျပာ႐ုိးေျပာစဥ္ ေျပာၿပီး လုပ္ၾကတာေတြ မ်ားတယ္။
“ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္း တခုရွိတာက ထုိင္းတုိ႔ ဘာတုိ႔ကလည္း အခု ေနာက္တက္လာမယ့္သူက အရင္တုန္းက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္လိုေတာ့လည္း မဟုတ္ဘူးဗ်။ သူတို႔က နဂုိ မူလကတည္းက စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တာ ေတာ္ေတာ္ေလး ထဲထဲ၀င္၀င္ ရွိေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီး အေနနဲ႔ကလည္း အခုမွ ၾကားထဲက တက္လာရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးငယ္ ဆုိေတာ့လည္း သိပ္ အေတြ႕အႀကဳံ မရွိေသးေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ ေမွ်ာ္မွန္းတႀကီးေတာ့လည္း က်ေနာ္တုိ႔ မထားပါဘူး။”
ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေျမာက္ကိုရီးယား အကူအညီနဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ပုိင္ဆုိင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတယ္ ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အာဆီယံဘက္က သတင္းအခ်က္အလက္ အျပည့္အစုံ မရေသးတဲ့အတြက္ လက္မခံႏုိင္ေသးေၾကာင္း ဂ်ကာတာပို႔စ္ သတင္းကို အဂၤါေန႔က အာဆီယံ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀န္ (Dr. Surin Pitsuwan) က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အာဆီယံေဒသမွာ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ မရွိေစဖို႔အတြက္ ထားရွိတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က လုိက္နာဖို႔ လုိတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
အခုလို ႏုိင္ငံတကာ တားျမစ္ထားတဲ့ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ အေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္ေနမႈေတြနဲ႔အတူ အခုထိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ တုိးတက္မႈ တစုံတရာ မရွိေသးတဲ့အတြက္ အခုအတုိင္း ဆက္ၿပီး သြားေနရင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အာဆီယံ အလွည့္က် သဘာပတိ ယူဖို႔အတြက္ မျဖစ္ႏုိင္ေသးဘူးလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။
“အာဆီယံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အိမ္ရွင္ေနရာ ေပးတယ္ ဆုိတာက အခ်ိန္က ေစာပါေသးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ၾကည့္ၾကရဦးမယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အေနနဲ႔ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ႏုိင္ငံတကာက လက္နက္ေတြ ေရာင္းခ်တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အားလုံး ပိတ္ပင္ထားတဲ့ သေဘာမွာ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားနဲ႔ ဒီလုိပဲ လက္နက္ အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳေနတယ္ ဆုိတာကလည္း သိေနတယ္ေလ။ မေန႔တေန႔ကလည္းပဲ သေဘၤာတစင္း လက္နက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီႏုိင္ငံဘက္ကုိ လာတယ္၊ ျပန္လွည့္သြားတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာေတြ ရွိတယ္။ အာဆီယံထဲမွာ လက္နက္ သြင္းျခင္းအားျဖင့္ ႐ႈပ္ေထြးႏုိင္တဲ့ ဟာမ်ဳိးေတြကလည္း ရွိေနတာေပါ့။
“ေနာက္တခုကလည္း အခု ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီမွာ တင္ထားတဲ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆုံးျဖတ္ထားတာေတြ၊ Recommendation ဆုိၿပီး ေျပာဆုိထားတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း မယ္မယ္ရရ၊ ထင္ထင္ရွားရွား၊ သိသိသာသာ လုပ္ကိုင္ေပးတာ မရွိေသးဘူး။ ဒီေန႔ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကလည္း ထင္ထင္ရွားရွား တေယာက္မွ မလႊတ္ေသး၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေနာက္ လြတ္ခါနီး လူေတြပဲ တႏွစ္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးတယ္၊ သိသာထင္ရွားတဲ့ အေျခအေနကလည္း မေတြ႕ေသးေတာ့ အခုလုိအခါမ်ဳိးမွာ ေျပာရတာ ေစာလြန္းေသးတယ္လို႔ပဲ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမလို ျဖစ္ပါတယ္။”
အစုိးရသစ္အဖြဲ႕နဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာေစဖို႔ ေဆြးေႏြး ေျပာဆုိမႈေတြ လုပ္ခ်င္ေပမဲ့ အခုထိ ေတြ႕ခြင့္မရေသးဘူးလို႔လည္း ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မေန႔က အာဇာနည္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ က်င္းပဖုိ႔ အတြက္ေတာ့ ေဆြးေႏြးခြင့္ ရခဲ့ၿပီး စည္စည္ကားကားပဲ က်င္းပႏုိင္ခဲ့တာမို႔ ၀မ္းေျမာက္ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္းနဲ႔ ေရွ႕မွာလည္း ဒီ့ထက္ပုိၿပီး ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ရလာဖို႔အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ထားတယ္လို႔ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဒု-ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
LH
